Germaniyada turar joy e’lonini tekshirish: shartnoma va to‘lovdan oldingi qadamlar

Germaniyada ijara uy qidirayotganda asosiy savol shunday: **e’lon haqiqiy va siz uchun xavfsiz ijara taklifimi?** Buni faqat suratlar, arzon narx yoki yozishmalardagi va’dalarga qarab hal qilib bo‘lmaydi. E’lonni tekshirish — kim uy berayotgani, qanday ijara turi taklif qilinayotgani, shartnomada nima yozilishi va pul qachon hamda nima uchun so‘ralayotganini ketma-ket aniqlashdir.

Bu maqola ayniqsa Germaniyaga ish, o‘qish yoki Ausbildung uchun ko‘chishni rejalashtirayotganlar uchun foydali. Ushbu uch yo‘lning turar joy masalasidagi umumiy nuqtasi bor: uy-joy bo‘yicha kelishuv sizning ish shartnomangiz, o‘qishga qabul xatingiz yoki Ausbildung shartnomangizning o‘rnini bosmaydi. Har birini alohida hujjat va alohida tekshiruv sifatida olib boring.

Manbalardagi amaliy ma’lumotlar Berlin bozoriga tegishli. Shunga qaramay, asosiy tekshiruv odati — yozma shartnoma, tomonlarni aniqlash, ijara turini anglash va depozit qoidalarini tekshirish — Germaniyada ijara uy bo‘yicha qaror qabul qilishda juda muhim boshlang‘ich ramkadir.

E’lonni o‘qishda avval nimani ajrating?

Birinchi qadam — “uy bor” degan xabarni tayyor kelishuv deb qabul qilmaslik. E’londan quyidagi savollarga aniq javob qidiring:

• Bu butun kvartirami, alohida xona yoki WGdagi xona ekanmi?
• Siz bosh ijaraga oluvchimisiz yoki subijarachimisiz?
• Shartnomadagi ijaraga beruvchi kim: xususiy shaxsmi yoki kompaniyami?
• Ijara muddati cheklanganmi yoki muddatsizmi?
• Ko‘rsatilgan summa qaysi turdagi ijara haqi: faqat asosiy narxmi yoki qo‘shimcha xarajatlar ham kiritilganmi?
• Depozit, ko‘chib kirish sanasi va ko‘rish tartibi qanday?

Berlin Willkommenszentrum izohiga ko‘ra, ijara shartnomasi ijarachi va ijaraga beruvchi o‘rtasidagi kelishuv bo‘lib, unda kimlar shartnoma tomoni ekani ko‘rsatilishi kerak. Ijaraga beruvchi xususiy shaxs ham, kompaniya ham bo‘lishi mumkin. Og‘zaki kelishuv ham mumkinligi aytiladi, biroq keyinchalik nizo bo‘lsa isbot uchun yozma shartnoma tavsiya etiladi. [1]

Shu sababli e’lon matnidagi ism, e-pochta yoki messenjer akkaunti shartnoma tomonining o‘zi ekanini avtomatik anglatmaydi. Sizga yozayotgan odam shartnomada qaysi maqomda chiqishini so‘rang. Noaniq javob, shartnoma nusxasini bermaslik yoki tomonlar haqidagi savoldan qochish — to‘xtab, qo‘shimcha tekshiruv qilish uchun sabab.

Bosh ijara va subijarani aralashtirmang

WG xonasi yoki vaqtinchalik turar joy e’lonlarida “Untermiete” — subijara — so‘zi tez-tez uchraydi. Bunda siz uy egasi bilan emas, o‘zi bosh ijarachi bo‘lgan shaxs bilan shartnoma tuzasiz. Rasmiy Berlin ma’lumotiga ko‘ra, bosh ijarachi boshqa odamga uy yoki xonani berishi uchun ijaraga beruvchining ruxsatiga ega bo‘lishi kerak. [1]

Demak, subijara e’lonida ikki masalani alohida aniqlang: sizning shartnomangizni kim imzolaydi va bu shaxsda uy egasi yoki boshqaruvning ruxsati bormi. Ruxsat bo‘lmagan subijarada yashash manzil bo‘yicha ro‘yxatdan o‘tish imkoniga ta’sir qilishi, shuningdek ijarachi sifatidagi huquqiy himoya kamroq bo‘lishi mumkinligi haqida Berlin Willkommenszentrum ogohlantiradi. [2]

Bu yerda “ruxsat bor” degan og‘zaki javob bilan cheklanib qolmang. Hujjatni ko‘rishni so‘rang, undagi manzil, berilgan ruxsatning mazmuni va siz ijaraga olayotgan davr bir-biriga mosligini tekshiring. Hujjatni ko‘rishning o‘zi ham kelishuvni kafolatlamaydi, ammo sizni ko‘r-ko‘rona pul o‘tkazishdan saqlaydi.

Ko‘rishdan oldin va ko‘rish paytida nima tekshiriladi?

Uyga borib ko‘rish — e’lonni real manzil va real shaxs bilan bog‘lash imkonidir. Berlin bozorida ko‘rish takliflari qisqa muddatda, ko‘pincha kunduz kuni bo‘lishi mumkin; taklifga tez javob berish va uchrashuvga vaqtida borish tavsiya qilinadi. [2] Biroq shoshilish tekshiruvni tashlab ketish degani emas.

Ko‘rishga borganda e’lon tavsifi bilan amaldagi holatni solishtiring: aynan qaysi xona yoki kvartira beriladi, mebel e’londagidekmi, kimlar yashaydi, ijara qaysi sanadan boshlanadi? Agar WG bo‘lsa, umumiy joylardan foydalanish qoidalarini aniqlang. Agar butun kvartira bo‘lsa, kalit topshirilishi, holatni qayd etish va kelishuvdan keyingi aloqa kim orqali bo‘lishini so‘rang.

Ko‘rish uchrashuvi faqat uyni tomosha qilish emas. Bu — shartnoma tuzayotgan tomon bilan savol-javob qilish pallasi. Oldindan savollarni telefonga yozib oling. Masalan: “Shartnomada ijaraga beruvchi sifatida kim turadi?”, “Bu bosh ijara yoki subijarami?”, “Qo‘shimcha xarajatlarga nimalar kiradi?”, “Depozit qancha?”, “Ko‘chib kirishda topshirish dalolatnomasi qilamizmi?”

Ko‘chib kirish vaqtida topshirish dalolatnomasi tuzish va kvartiraning holatini, jumladan suratlar bilan, qayd etish tavsiya qilinadi. Bu avvaldan mavjud shikastlarni keyinchalik ajratib ko‘rsatishga yordam beradi. [1] Bunday qaydni uy ko‘rilgan kunning o‘zida emas, aynan kalitni qabul qilayotgan paytda ham qilish muhim.

Shartnomada narxni to‘g‘ri o‘qing

“Germaniya ijara uy” e’lonida bitta summa ko‘rsatilgani bilan, uning ichiga aynan nimalar kirishini albatta biling. Shartnomada Nettokaltmiete faqat uy uchun asosiy narx bo‘lishi, Nebenkosten esa qo‘shimcha xarajatlar sifatida alohida kelishi mumkin. Bruttowarmmiete esa asosiy ijara haqi va “sovuq” hamda “issiq” qo‘shimcha xarajatlarni o‘z ichiga oladi. Shartnomada qaysi xarajatlar kiritilgani yozilishi kerak; yakuniy qo‘shimcha xarajatlar hisob-kitobi keyinroq aniqlanishi mumkin. [1]

Shuning uchun faqat “oyiga falon yevro” degan satrga qarab qaror qilmang. Shartnomada quyidagilarni yonma-yon o‘qing:

1. asosiy ijara haqi; 2. qo‘shimcha xarajatlar va ularning tarkibi; 3. to‘lanadigan umumiy oylik summa; 4. ijara oshishi haqida bandlar; 5. ijara boshlanishi va muddati.

Agar shartnomada Staffel- yoki Indexmiete yozilgan bo‘lsa, bunga e’tibor bering. Birinchisida oshirishlar jadvali shartnomada belgilanishi, ikkinchisida esa ijara inflyatsiya ko‘rsatkichiga bog‘lanishi mumkin. [1] Bu bandlarni tushunmasdan imzolash o‘rniga, yozma izoh so‘rang yoki mustaqil ijara maslahati oling.

Depozit va pul o‘tkazish: ehtiyotkor tartib

Depozit — ijaraning boshida beriladigan ta’minot puli. U uyga zarar yetishi yoki ijara qarzi kabi holatlar uchun xavfsizlik vazifasini bajaradi. Germaniya Fuqarolik kodeksining 551-moddasiga ko‘ra, turar joy ijarasida depozit qo‘shimcha xarajatlarsiz bir oylik ijara haqining uch baravaridan oshmasligi kerak. Pul ko‘rinishidagi depozitni ijarachi uch teng oylik bo‘lib to‘lash huquqiga ega. [3]

Bu qoida sizdan e’londagi talabni hisoblab ko‘rishni talab qiladi. Hisoblashda “warm” umumiy summani emas, qonunda tilga olingan qo‘shimcha xarajatlarsiz oylik ijarani asos qiling. Agar sizdan izohsiz boshqa to‘lovlar talab qilinsa, avval ularning nima ekani va qaysi hujjatga asoslanishini yozma shaklda so‘rang.

Pul masalasida xavfsiz tartib shunday: avval uy, tomon va shartnoma ma’lumotlarini tekshiring; keyin shartnomaning to‘liq nusxasini o‘qing; undan so‘ng hujjatda ko‘rsatilgan to‘lov maqsadi va oluvchini yana bir bor solishtiring. Faqat messenjerda yuborilgan shoshilinch xabar, “boshqa nomzodlar bor” degan bosim yoki shartnomasiz oldindan pul talabini kelishuvning yetarli isboti deb qabul qilmang.

Qisqa tekshiruv ro‘yxati

E’longa javob berishdan yoki pul to‘lashdan oldin quyidagilarni belgilang:

• [ ] Uy, xona yoki WGdagi joy ekanini aniqladim.
• [ ] Bosh ijara yoki subijara ekanini bildim.
• [ ] Shartnoma tomonlari kimligini tekshirdim.
• [ ] Subijara bo‘lsa, uy egasining ruxsatini so‘radim.
• [ ] Uyni ko‘rdim yoki ko‘rishning aniq tartibini kelishdim.
• [ ] Asosiy ijara, qo‘shimcha xarajat va umumiy summani ajratdim.
• [ ] Depozit miqdorini qonuniy chegara bilan solishtirdim.
• [ ] Yozma shartnoma va ko‘chib kirishdagi holat qaydini rejalashtirdim.

Ko‘p uchraydigan xatolar

Birinchi xato — ish topilgan, universitetga qabul olingan yoki Ausbildung shartnomasi imzolangan bo‘lsa, turar joy ham “hal bo‘ldi” deb o‘ylash. Turar joy e’loni mustaqil tekshiruv talab qiladi.

Ikkinchi xato — subijarani oddiy bosh ijara bilan teng ko‘rish. Shartnoma kim bilan tuzilayotgani va ruxsat borligi bu yerda markaziy masala.

Uchinchi xato — faqat warm narxga qarab rozi bo‘lish. Qo‘shimcha xarajatlar tarkibi hamda kelgusida hisob-kitob bo‘lishini ko‘rmaslik budjet rejasini buzishi mumkin.

To‘rtinchi xato — kalitni olayotganda kvartira holatini yozmaslik. Suratlar va topshirish dalolatnomasi keyingi tushunmovchiliklarda amaliy ahamiyatga ega bo‘lishi mumkin. [1]

Xayoliy misol: e’lonni to‘xtatib tekshirish

Tasavvur qiling, bu xayoliy holat: Dilshod Berlinga o‘qish uchun kelmoqchi va WG xonasi e’lonini ko‘radi. Yozayotgan odam undan darhol depozit yuborishni so‘raydi, ammo shartnomada kim ijaraga beruvchi bo‘lishini aytmaydi. Dilshod avval bu subijara ekanini aniqlaydi, bosh ijarachining uy egasidan ruxsatini va yozma shartnoma loyihasini so‘raydi. So‘ng ijara summasi tarkibini, depozitni va ko‘rish vaqtini aniqlashtiradi. Javoblar ravshan bo‘lmaguncha pul yubormaydi. Bu yondashuv uy albatta berilishini kafolatlamaydi, lekin qarorni tekshiriladigan ma’lumotlarga tayaydi.

Keyingi amaliy qadamlar

Bugunoq o‘zingizga bir sahifalik e’lon tekshiruv jadvali tuzing: manzil, e’lon havolasi, aloqa qilgan shaxs, ijara turi, narx tarkibi, depozit, ko‘rish sanasi va shartnoma holati uchun alohida ustunlar yarating. Har bir e’lonni shu jadvalga kiriting. Shunda bir nechta taklif orasida hissiyot bilan emas, solishtirilgan ma’lumot bilan tanlov qilasiz.

Agar shartnomadagi muddat, xarajat, depozit yoki subijara ruxsati sizga tushunarsiz bo‘lsa, imzolashdan oldin mahalliy ijara yoki migratsiya maslahat xizmatiga murojaat qiling. Berlin Willkommenszentrum turar joy qidirish va ijara shartnomasi bo‘yicha turli maslahat punktlarini ko‘rsatadi. [1][2] Eng muhim qoida esa oddiy: e’lon, uy, shartnoma tomoni va to‘lov bir-biriga mos kelmaguncha shoshilmang.